Posiadanie psa to przywilej, który przynosi wiele radości. Niestety, jak twierdzą właściciele czworonogów, podstawową wadą ich pupili jest to, że za krótko żyją. Wielu z nich zadaje sobie pytanie - Jak przeliczyć wiek psa na ludzkie lata, chcąc dowiedzieć się, czy ich przyjaciel jest młodzieńcem, czy raczej bliżej mu do emerytury? Aby liczyć wiek, psa trzeba mieć świadomość, że nie jest to łatwe.
Spis treści
Jaka jest średnia długość życia psa?
Długość życia psa nie ma stałej średniej wartości i zależy od wielu czynników, które należy uwzględnić, aby poprawnie obliczyć wiek psa. Podstawowe z nich to:
- rasa psa,
- wielkość psa,
- dostęp do opieki weterynaryjnej i warunki utrzymania,
- przebyte choroby.
Przyjmuje się, że psy ras dużych żyją krócej niż przedstawiciele ras małych. Przykładowo dog niemiecki, który może osiągać wagę nawet do 80 kg, żyje od 8 do 10 lat. Bokser, których średnia masa wynosi około 30 kg - od 9 do 13 lat, a berneńskie psy pasterskie ważące w granicach 45 kg dożywają maksymalnie 10 lat. Oczywiście istnieją rekordziści, natomiast mowa tu o średnich wartościach, które pozwalają nam na obiektywną ocenę.
Jeśli zdecydujemy się na mniejszego przyjaciela, możemy liczyć na to, że pozostanie on z nami dłużej. Psy ras małych, np. yorkshire terrier żyją nawet do 16 lat, podobnie jak pinczery miniaturowe, shih tzu, jamniki lub chihuahua.
- Labrador Retriever: 10-12 lat.
- Golden Retriever: 10-12 lat.
- Yorkshire Terrier: 13-16 lat.
- Beagle: 12-15 lat.
- Buldog Angielski: 8-10 lat.
- Pudel: 10-15 lat, w zależności od rozmiaru (miniaturowy, średni, duży).
- Owczarek Niemiecki: 9-13 lat.
- Chihuahua: 12-20 lat.
- Dalmatyńczyk: 11-13 lat.
- Boxer: 9-12 lat.
- Sznaucer miniaturowy: 12-15 lat.
- Rottweiler: 8-10 lat.
- Shih Tzu: 10-16 lat.
- Doberman: 10-13 lat.
- Cocker Spaniel: 10-14 lat.
Dlaczego długość życia zależy do wielkości psa?
Nie jest wyjaśnione, co wpływa na taką różnicę. Przypuszcza się, że wynika to z szybkości przyrostu przypadającej na jednostkę czasu. Rasy olbrzymie rosną o wiele szybciej, co przekłada się na intensywność podziałów komórek w ich organizmie. Towarzyszyć temu może zwiększona tendencja do mutacji, a co z tym idzie zapadaniem na choroby nowotworowe. Ponadto szybkie tempo przyrostów wpływa na obciążenie aparatu ruchu. Ze względu na dużą masę i ilość aktywności fizycznej stawy naszych olbrzymich przyjaciół o wiele szybciej odmawiają im posłuszeństwa, co prowadzi do powstawania chorób zwyrodnieniowych. U psów dużych ras istnieje również zwiększona tendencja do występowania skrętu żołądka, będącego schorzeniem wymagającym wszczęcia natychmiastowego postępowania weterynaryjnego. Nieleczony skręt żołądka niemal w stu procentach prowadzi do śmierci.
Z pewnością nie tłumaczy to jednak w stu procentach, dlaczego duże rasy psów żyją krócej. Przyczyna procesów starzenia leży na poziomie molekularnym. W DNA organizmów żywych istnieją końcowe sekwencje chromosomów, zwane telomerami. Struktury te skracają się podczas każdego podziału komórkowego. Zmniejszanie się długości telomeru jest dowodem na postępujący proces starzenia się komórek. Dotyczy to wszystkich istot żywych, nie tylko psów. Organizmy, których komórki dzielą się intensywnie, starzeją się szybciej niż te wolno rosnące.
Jak obliczyć wiek psa?
Ludzie od dawna zastanawiają się, jak obliczyć wiek psa na ludzkie lata. Istnieje teoria, mówiąca, że wiek psa pomnożony przez 7 powie nam, ile lat miałby on jako człowiek. Nie jest to jednak dobry sposób. Idąc tym tokiem rozumowania, yorkshire terrier w wieku 16 lat (co jest częstym osiągnięciem w przypadku tej rasy) w przeliczeniu na ludzkie lata miałby ich 112. Nie wspominając już o seniorach rekordzistach!
Badania przeprowadzone w 2020 roku analizujące zmiany molekularne DNA wykazały, że zależność między psim a ludzkim wiekiem nie jest liniowa, a logarytmiczna. Oznacza to, że nie należy przeliczać każdego psiego roku życia na konkretną liczbę ludzkich lat. Badania przeprowadzone były na podstawie analizy przyłączania reszt metylowych do fragmentów DNA psa i człowieka, co również stanowi istotny czynnik wpływający na starzenie się komórek.
Jak określić wiek psa na podstawie najnowszych badań?
Według wyników omawianego badania ludzki wiek psa jednorocznego to 30 lat. Nie należy jednak interpretować tego, że na każdy kolejny rok życia psa przypadało 30 człowieka! Naukowcy przeliczyli psie lata na ludzkie w następujący sposób:
-
psi 2-latek ma około 42 ludzkie lata,
-
3-latek: 50 lat,
-
4-latek: 52 lata,
-
6-latek: 60 lat,
-
9-latek: 65 lat,
-
12-latek: 70 lat.
Jak łatwo zauważyć, procesy starzenia się u psa najintensywniej przebiegają w przeciągu jego pierwszych 4 lat życia, a następnie organizm dojrzewa o wiele wolniej.
Należy być świadomym tego, że skala została opracowana dla labradorów. Nie powinno się więc przekładać jej bezpośrednio na psy innych ras, bowiem długość ich życia różni się. Mimo tego badanie można uznać za bardzo wartościowe, ponieważ obrazuje ono, w jak odmienny od nas sposób starzeją się nasze pupile. Jest bardzo pomocne, gdy chcemy przeliczyć psie lata.
Czy warto oszacować wiek psa?
Od wieku psa zależy szereg problemów zdrowotnych i behawioralnych, na które mogą natrafić jego właściciele. Młode zwierzęta rozwijają się bardzo intensywnie i już po roku życia można uznać je za dorosłe pupile. W tym czasie warto zwrócić uwagę na diagnostykę chorób, które zaczynają rozwijać się w okresie młodzieńczym, natomiast pełnoobjawowo występują u psów dojrzałych, takich jak np. dysplazja stawów biodrowych. Należy również pamiętać o wychowaniu psa, bowiem w pierwszym roku swojego życia jest on o wiele bardziej podatny na naukę.
W przypadku psich seniorów bardzo ważne są regularne profilaktyczne badania krwi oraz wizyty kontrolne u lekarza weterynarii. Należy zwrócić uwagę na to, że starość u psów zaczyna się o wiele wcześniej, niż intuicyjnie mogłoby się nam wydawać i trwa przez zdecydowaną większość ich życia.
Niezależnie od wieku, odpowiednie warunki utrzymania, dieta, ilość ruchu i opieka weterynaryjna powinny być zapewnione każdemu psiemu pupilowi.
Co musisz zrobić, aby Twój pies żył dłużej?
Wiedząc, ile liczy wiek psa, możesz lepiej poznać jego potrzeby. Będą one inne w zależności, na jakim etapie życia jest Twój pupil.
Niestety przeliczanie wieku psa nie ma większego sensu, jeśli nie zapewnimy mu jak najlepszych warunków bytowych. Długość życia psa zależy w dużej mierze od jego właścicieli.
Musisz przez całe życie Twojego pupila kontrolować i mieć na uwadze stan jego zdrowia, aby żył jak najdłużej. Weź pod uwagę, że psy dojrzewają szybciej, żyją o wiele krócej niż ludzie, a okres starczy, w którym często ujawniają się różne choroby, trwa stosunkowo długo. Kluczem do sukcesu jest współpraca z lekarzem weterynarii oraz profilaktyka zdrowotna taka jak odrobaczanie psa i szczepienie.
Musisz mieć świadomość tego, że jeśli twój zwierzak zachoruje, jego leczenie może być dla ciebie znacznym obciążeniem finansowym. Zastanów się, czy nie warto oszczędzić na ten cel jakąś kwotę. Możesz też rozejrzeć się za ubezpieczeniem zdrowotnym dla twojego pupila.
Niemniej jednak, wiedząc, jak obliczyć wiek psa oraz znając fakty i mity na ten temat, możesz stać się bardziej świadomym opiekunem.
Bibliografia
- "Telomere lengths and telomerase activity in dog tissues: a potential model system to study human telomere and telomerase biology": L. Nasir, P. Devlin, T. Mckevitt, G. Rutteman, D. J. Argyle; Neoplasia 2001, 3/4, 351-359
- "Quantitative translation of dog-to-human aging by conserved remodeling of the DNA methylome": T. Wang, J. Ma, A. N. Hogan, D. L. Bannash, E. A. Ostrander, T. Ideker; Cell systems 2020/11, 1-10