Co to jest socjalizacja psa? Ile trwa okres socjalizacji psa? Jak zacząć socjalizować psa? I czy da się socjalizować dorosłego psa? Tego wszystkiego, dowiesz się z tego artykułu!
Spis treści
![](/_default_upload_bucket/5406/image-thumb__5406__webp-singleimage/18491602_m_normal_none.jpg)
Źródło: 123rf.com
Co to jest socjalizacja psa?
Socjalizacja szczeniąt to proces nabywania przez nie wzorów zachowań charakterystycznych dla swojego gatunku. Na drodze socjalizacji uczą się one interakcji społecznych zarówno wewnątrzgatunkowych, jak i międzygatunkowych, poznają zasady postępowania i nabywają umiejętność komunikacji. Wszystkie te czynniki wpływają na ukształtowanie charakteru dorosłego psa. W największym nasileniu socjalizacja przypada na okres od 3. do 14. tygodnia życia szczenięcia. Zwierzę uczy się od swojej matki, rodzeństwa oraz wszystkich dorosłych osobników, z którymi żyje, jak zachować się pośród innych psów. Każde niepożądane zachowanie czworonoga na tym etapie może zostać utrwalone w jego dorosłym życiu. Wychowanie psa należy rozpocząć już od momentu, w którym trafi on do nowego domu. Czym starszy pies, tym trudniej będzie zmienić jego przyzwyczajenia.
Ile trwa okres socjalizacji psa?
Oto najważniejsze etapy socjalizacji psa.
Etapy socjalizacji szczeniaka
Szczenięta będące w wieku od 3 do 6 tygodni wchodzą w interakcje głównie ze swoim rodzeństwem i matką. Ta pierwsza faza okresu socjalizacji to czas, gdy stają się one świadome swego ciała, otoczenia i wsparcia matki.
Kiedy zacząć szkolić szczeniaka? W drugim etapie okresu socjalizacji tj. od 5. tygodnia życia, szczenię poznaje zasady funkcjonowania stada, które składa się z matki i rodzeństwa. Metodą prób i błędów szczeniak czerpie wiedzę od braci i sióstr, jak poruszać się w swoim otoczeniu, naśladując ich zachowanie. Przekonuje się na własnej skórze, jak bolesne może być ugryzienie, a także uczy się, jak dominować, a jak być uległym. Będąc zwierzęciem społecznym, nabywa również niezwykle istotnych umiejętności komunikacji z własnym gatunkiem.
Kiedy szczenięta mają 6 lub 7 tygodni, ich matka staje się nieco mniej zaborcza wobec nich i pozwala innym członkom stada pomóc sobie w wypełnianiu rodzicielskich obowiązków. Psy mieszkają jednak również z ludźmi i muszą na nich polegać. W pewnym sensie szczeniak musi dorastać w środowisku "dwujęzycznym" - rozumieć język zarówno psów, jak i ludzi — zanim wkroczy w prawdziwy świat.
W wieku od 7. do 12. tygodnia u szczeniąt zaczyna wzrastać świadomość poczucia zagrożenia, co powoduje większą rezerwę do innych psów i przedstawicieli innych gatunków. Nieprzyjemne przeżycia w tym wieku mogą pozostawić trwały ślad w psychice psa, dlatego bardzo istotne jest, aby socjalizacja psa opierała się tylko na pozytywnych doświadczeniach. Nie należy narażać czworonoga w tym okresie na kontakt z niezrównoważonymi ludźmi czy psami lub nie wprowadzać ich do środowiska, nad którym nie ma kontroli. Dla prawidłowego rozwoju psychiki psa wskazane jest, aby od około 7 tygodnia życia zaczął funkcjonować w nowym domu, a jeżeli nawet pozostaje z matką i rodzeństwem, to uczestniczyć w indywidualnych spacerach, w czasie których może poznawać nowe otoczenie, spotykać się z ludźmi w różnych sytuacjach, nawiązywać kontakty z innymi psami i zwierzętami. Oczywiście takie postępowanie ma także swoje słabe strony – po pierwsze ryzyko zachorowania na choroby zakaźne, po drugie, możliwość narażenia szczeniaka na nieprzyjemne i stresujące doświadczenia, które mogą pozostawić uraz na całe życie. Dla nowego domownika rodzina stanowi centrum dlatego pierwsze tygodnie są kluczowe dla jego rozwoju. W socjalizację psa powinien być zaangażowany każdy członek rodziny.
Czy da się socjalizować odrosłego psa?
Tak, można socjalizować dorosłego psa, ale wymaga to cierpliwości, konsekwencji i odpowiedniego podejścia. Istnieją różne techniki i strategie socjalizacyjne, które można zastosować, aby pomóc dorosłemu psu nawiązać pozytywne relacje z innymi psami, ludźmi i otoczeniem. Kluczem jest stopniowe wprowadzanie psa do nowych sytuacji, pozytywne wzmocnienie pożądanych zachowań i unikanie sytuacji stresujących czy negatywnych doświadczeń. W przypadku psów ze specjalnymi potrzebami behawioralnymi lub wcześniejszymi negatywnymi doświadczeniami warto skonsultować się z psim behawiorystą, który pomoże opracować spersonalizowany plan socjalizacji dla danego psa.
Jak zacząć socjalizować psa? 11 najważniejszych zasad socjalizacji psa
Socjalizacja szczeniaka niewątpliwie wymaga wysiłku i zaangażowania ze strony opiekunów. Aby przebiegła ona prawidłowo, warto zastosować się do poniższych wskazówek.
1. przyzwyczaić psa do różnych rodzajów powierzchni,
2. zapoznać z nowymi miejscami,
3. zapoznać i umożliwić zabawę z nowymi ludźmi,
4. przyzwyczaić do różnych odgłosów, aby stały się naturalnym elementem otoczenia i nie wzbudzały niepokoju szczeniaka,
5. przyzwyczaić do szybko poruszających się przedmiotów,
6. zapewnić różne wyzwania w celu zmuszenia szczeniaka do odnajdywania się w nowych sytuacjach,
7. trzymać psa przez opiekuna i rodzinę, delikatne ograniczając jego ruchy,
8. przyzwyczaić pupila do jedzenia z różnych pojemników,
9. pozwolić na spożywanie posiłków w różnych miejscach,
10. zapewnić zabawę z różnymi szczeniakami i bezpiecznymi, zrównoważonymi innymi zwierzętami w różnym wieku,
11. zapewnić separację od właściciela, czyli pozostawić szczeniaka samego w domu lub mieszkaniu, z dala od domowników i innych zwierząt (5-45 minut), kilka razy w tygodniu.
Najczęstsze skutki nieprawidłowej socjalizacji psa:
- stany lękowe spowodowane brakiem stymulacji w okresie szczenięcym, czyli rozwojem w monotonnym, pozbawionym zróżnicowanych bodźców środowisku,
- brak umiejętności adaptacji u psa i lęk przed nowymi sytuacjami, które mogą prowadzić do stanów lękowych i depresyjnych,
- brak umiejętności samotnego pozostawania w domu, co prowadzi do powstania nadmiernego przywiązania i tzw. lęku separacyjnego,
- problemy w komunikacji z innymi psami, brak umiejętności hamowania gryzienia objawiający się mocnym, niekontrolowanym gryzieniem,
- lęk separacyjny u psa,
- brak reakcji na sygnał zatrzymania, obniżenie kompetencji społecznych z powodu izolacji społecznej od psów,
- syndrom nadaktywności i nadpobudliwości objawiający się nadmierną ruchliwością i pobudliwością psa, pogonią za rowerzystami, samochodami spowodowane zbyt wczesnym oddzieleniem szczenięcia od suki i izolacja od innych psów.
Socjalizacja psa — podsumowanie
Wzbogacanie doświadczeń i właściwa socjalizacja psa dają skumulowany efekt w postaci dużych kompetencji społecznych i umiejętności prawidłowych interakcji z innymi psami oraz ludźmi, a także zdolności przystosowania się do nowych zdarzeń w codziennym życiu. W rezultacie zsocjalizowany dorosły pies jest pewny siebie, potrafi zachować spokój i odnaleźć się w danej sytuacji, ale także łatwiej się uczy i chętniej podejmuje nowe wyzwania.
Bibliografia
- Jak wychować idealnego psa w okresie szczenięcym i później - Cesar Millan, Melissa, Jo Peltier s. 75
- Socjalizacja szczeniąt i skutki zaniedbań socjalizacyjnych - Vetbehawioryzm - Joanna Łapińska
- Kształtowanie zachowania się psów w okresie szczenięcym - Życie Weterynaryjne, Katarzyna Foszdon, 2004 nr 5