Węch to zdecydowanie najważniejszy koci zmysł. Nasze pupile charakteryzują się doskonałą umiejętnością rozróżniania zapachów. Dla zobrazowania skali zjawiska: komórki węchowe kota zajmują 20 cm2 nabłonka jamy nosowej. Sumarycznie jest ich około 60 milionów. Człowiek zaś posiada nabłonek węchowy o powierzchni 4 cm2, a same komórki występują w liczbie zaledwie 10 milionów. Wiadomo też, że koty charakteryzują się o wiele słabszym powonieniem niż psy, co nie zmienia faktu, że ludzie i tak zostają w tej konkurencji daleko w tyle. Świadomość tego, jak wielką moc ma węch naszego pupila, może pomóc nam lepiej go zrozumieć, a nawet wpłynąć na jego zachowanie.
Spis treści
![](/_default_upload_bucket/5420/image-thumb__5420__webp-singleimage/72432665_m_normal_none_2.jpg)
Źródło: 123rf.com
Jaką funkcję pełni koci węch?
Zmysł węchu kota, w przeciwieństwie do ludzkiego, działa dwukierunkowo. Rozpoznaje on lotne, zapachowe substancje chemiczne oraz feromony, będące bezwonnymi związkami dostarczającymi naszemu pupilowi informacji na temat otaczającego go środowiska.
Koci węch, w tradycyjnym jego rozumieniu, jest nierozerwalnie połączony ze zmysłem smaku. Można wręcz stwierdzić, że dla naszego zwierzaka o wiele ważniejszy jest fakt jak dana potrawa pachnie niż jak smakuje. Koty z osłabionym węchem, np. starsze, mogą więc wykazywać zmniejszone zainteresowanie pokarmem. Nie wynika to jednak z poziomu smakowitości, a z faktu, że senior nie czuje dobrze jego zapachu. Aby sobie z tym poradzić, można delikatnie podgrzać porcję jedzenia, co polepszy jej walory zapachowe i zwiększy apetyt pupila.
Powonienie pełni również funkcję informacyjną. Dzięki niemu kot jest w stanie określić, czy dane pożywienie jest świeże i w ten sposób zapobiec zatruciu pokarmowemu. Niektóre pupile są wręcz przewrażliwione na tym punkcie i nie tkną porcji, która została im podana pół godziny wcześniej. Wynika to z faktu, że z czasem obniżają się walory zapachowe pokarmu i staje się on mniej interesujący. W skrajnych przypadkach zapach psującej się żywności odstrasza koty, co chroni je przed spożyciem szkodliwych substancji.
Na podstawie węchu pupile rozpoznają również miejsca, inne osobniki swojego gatunku i ludzi. Nie jest to jednak ich jedyny sposób na odbiór otoczenia.
Do czego służą kotom feromony?
Feromony to bezwonne substancje, które umożliwiają kotom zdobywanie informacji na temat innych osobników. Porównując je do substancji zapachowych - ich działanie jest o wiele szerzej rozłożone w czasie. W porównaniu do innych związków wonnych feromony utrzymują się w otoczeniu dużo dłużej.
Feromony są uwalniane przez zwierzęta. Umożliwiają kotom kontaktowanie się między sobą. Nasze pupile wysyłają sobie w ten sposób sygnały ostrzegawcze, seksualne, społeczne i terytorialne.
Za odbiór feromonów odpowiada narząd lemieszowo-nosowy. Znajduje się on wewnątrz jamy nosowej, po obu stronach przegrody nosa. Aby go odsłonić, kotowate unoszą w charakterystyczny sposób górną wargę. Zachowanie to określane jest jako Flehmen.
Jaki zapach skutecznie odstrasza koty?
Istnieje szereg zapachów, których nie lubią koty. Zdecydowanie przoduje tutaj woń octu, co akurat nie jest zbyt zaskakujące, ponieważ dla nas również nie jest ona przyjemna.
Koci nos nie przepada również za zapachem owoców cytrusowych. Wszelkiego rodzaju silnie pachnące olejki eteryczne na bazie cytryn lub pomarańczy będą odstraszały nasze zwierzaki. Jest to przykład na to, że wonie, które są atrakcyjne dla ludzi, mogą okazać się nie do zniesienia dla ich pupili.
Drażniący dla kotów jest także zapach naftalenu, przypraw (np. pieprzu) i cebuli. Należy pamiętać o tym, że ta ostatnia jest dla naszych pupili bardzo trująca, tak więc jej odstraszający zapach może uchronić zwierzaki przed chorobą.
Rośliny, których zapachu szczególnie nie lubią koty, to lawenda i ruta zwyczajna. Wynika to z faktu, że ich woń jest zbyt intensywna. Posiadają one silne olejki eteryczne, które odstraszają koty.
Jakie zapachy odstraszają kota? Czy można odstraszyć kota zapachem, którego nie lubi?
Wielu właścicieli obserwuje u swoich pupili niepożądane zachowania, takie jak wchodzenie na stół, oddawanie moczu poza kuwetą lub przebywanie w miejscach, w których kot nie powinien się znajdować. Szukają więc sposobów, aby odstraszyć kota i poprzez zapach oduczyć go złych nawyków.
Z wielu względów nie jest to jednak dobry sposób na walkę z zaburzeniami behawioralnymi.
W pierwszej kolejności zaleca się kontakt z lekarzem weterynarii, celem wykluczenia podłoża chorobowego. Przykładowo koty cierpiące na zapalenie pęcherza mogą oddawać mocz poza kuwetą, ponieważ zaczyna ona kojarzyć się im z bólem i dyskomfortem. Jest to także sposób na zwrócenie uwagi właściciela, aby ten zastanowił się, dlaczego dana sytuacja ma miejsce. Oblewanie miejsc, w których kot załatwia swoje potrzeby fizjologiczne, olejkami eterycznymi z pewnością nie pomoże w pozbyciu się niepożądanego zachowania. Może jedynie doprowadzić do pogłębienia problemu behawioralnego i zlekceważenia stanu zdrowia pupila, co często jest fatalne w skutkach.
Jeśli jednak lekarz weterynarii wykluczy przyczynę zdrowotną, należy skontaktować się z kocim behawiorystą.
Jakiekolwiek działania na własną rękę, mające na celu odstraszenie kota, wprawiają go w bardzo duży dyskomfort. Wyobraźmy sobie, że ktoś z premedytacją rozpylił w konkretnym miejscu naszego domu nielubiany przez nas zapach bez podania konkretnej przyczyny. Z pewnością byłoby to bardzo frustrujące. Tak samo czuje się kot przebywający w woni, za którą nie przepada.
Jak odstraszyć koty — domowe sposoby
Oto kilka domowych sposobów na odstraszenie kotów:
- Zastosowanie odstraszaczy wodnych — niektóre koty nie lubią być zwilżane, więc użycie automatycznych opryskiwaczy wodnych może być skutecznym sposobem na odstraszenie ich od niepożądanych miejsc.
- Użycie odstraszaczy dźwiękowych — dostępne są również urządzenia emitujące wysokie dźwięki, które mogą odstraszać koty od danego obszaru.
- Stosowanie odstraszaczy zapachowych — niektóre zapachy, takie jak cytryna, mięta pieprzowa, lub ocet, mogą odstraszać koty. Możesz umieścić te zapachy w miejscach, gdzie nie chcesz, aby koty się zatrzymywały.
Wykorzystanie kociego nosa w behawioryzmie
Świadomość, jaki zapach odstrasza koty, nie jest przydatna, jeśli chcemy pozbyć się niepożądanych zachowań, natomiast warto wykorzystać wiedzę dotyczącą feromonów. Na rynku obecnie znajduje się wiele produktów zawierających imitujące je substancje syntetyczne. Walka z zaburzeniami behawioralnymi przy pomocy wspomnianych preparatów nazywana jest feromonoterapią. Dostępne są preparaty w sprayu i specjalne dyfuzory, które można podłączyć do kontaktu. Zmniejszaną one napięcie emocjonalne i ograniczają terytorialne nastawienie pupila.
Wspomniane rozwiązanie może zostać wdrożone, jeśli wiemy, że nasz pupil znajduje się pod wpływem stresu, którego nie jesteśmy w stanie wyeliminować, np. został wprowadzony nowy kot.
Jeśli więc mamy do czynienia z problemem walk między wspólnie mieszkającymi zwierzakami, być może zastosowanie feromonów pomoże nam zrelaksować obydwie zaangażowane w konflikt strony.
Każdorazowe zastosowanie takiego produktu powinno zostać skonsultowane z lekarzem weterynarii lub behawiorystą.
Wiedząc, jakiego zapachu nie lubią koty, zmniejszasz ich stres
Nieprzyjemne zapachy nie powinny być stosowane jako odstraszacze kotów, natomiast świadomość, jakich woni nie lubią nasze pupile, może pomóc w zmniejszeniu ich dyskomfortu. Pamiętajmy, że dla ludzi przebywanie w brzydko pachnącym otoczeniu nie jest przyjemne - tak samo czują się koty, dlatego warto zwracać uwagę na to, jakie olejki eteryczne stosujemy.
Bibliografia
- "Widzenie kocim nosem - wpływ węchu na zachowanie kota", A. Kondrasiuk; Magazyn Weterynaryjny, 2011/7
Nowa wiedzą dla posiadaczy kotów. Bardzo interesujący artykuł.